کشورها
رشته تحصیلی
دانشگاههای برتر
آزمونهای ورودی دانشگاهها
آزمون تعیین سطح
وقتی صحبت از اصالت، اعتبار علمی و تاریخچه دگرگونکننده آموزش عالی در اروپا میشود، نام دانشگاه هومبولت برلین (Humboldt University of Berlin) که به اختصار HU Berlin نامیده میشود، میدرخشد. این دانشگاه نهتنها یکی از برترین و معتبرترین دانشگاههای دولتی آلمان است، بلکه مهد پایهگذاری سیستم آموزشی مدرن دانشگاهی در سراسر جهان (مدل هومبولتی) به شمار میرود.
تحصیل در دانشگاهی که محل رفتوآمد نابغههایی چون آلبرت اینشتین، ماکس پلانک، کارل مارکس و فریدریش هگل بوده، آرزوی هر دانشجوی مستعدی است. در این مقاله جامع و تخصصی، بر اساس آخرین تغییرات سال ۲۰۲۶، به بررسی صفر تا صد شرایط پذیرش، رنکینگ، دانشکدهها، هزینههای زندگی و فرآیند اپلای دانشگاه هومبولت برلین میپردازیم.
آنچه در این مقاله خواهید خواند
تاریخچه و مدل آموزشی هومبولت؛ مادر دانشگاههای مدرن
دانشگاه هومبولت برلین در سال ۱۸۱۰ با ابتکار ویلهلم فون هومبولت (دانشمند و سیاستمدار بزرگ آلمانی) تأسیس شد. هدف هومبولت ایجاد نوع جدیدی از دانشگاه بود که در آن «آموزش» و «پژوهش» به صورت جداییناپذیر با یکدیگر ترکیب شوند؛ مدلی که بعدها توسط دانشگاههای بزرگی در جهان (از جمله دانشگاههای آمریکا مثل جانز هاپکینز) الگوبرداری شد.
این دانشگاه در طول تاریخ خود، افتخار همکاری با ۲۹ برنده جایزه نوبل را داشته است. پس از جنگ جهانی دوم و تقسیم برلین، دانشگاه در بخش شرقی (تحت کنترل شوروی) قرار گرفت و به همین دلیل در سال ۱۹۴۸، انشعابی از آن باعث تأسیس «دانشگاه آزاد برلین» در بخش غربی شد. امروزه دانشگاه هومبولت به عنوان یکی از ۱۱ دانشگاه برتر آلمان در طرح «استراتژی تعالی» (Excellence Strategy) شناخته میشود.
رنکینگ و اعتبار جهانی دانشگاه هومبولت برلین
دانشگاه HU Berlin همواره جایگاه تثبیتشدهای در میان ۱۰۰ دانشگاه برتر جهان دارد و در فیلدهای علوم انسانی و هنر، یکی از قطبهای بیرقیب بینالمللی است.
رتبهبندی جهانی دانشگاه در سال ۲۰۲۶:
رنکینگ جهانی QS: رتبه بین ۱۲۰ تا ۱۳۰ جهان (جایگاه ممتاز در آلمان).
رتبهبندی تایمز (Times Higher Education): رتبه زیر ۹۰ جهان و یکی از ۵ دانشگاه برتر آلمان.
رنکینگ رشتهای: در حوزههای فلسفه، تاریخ، ادبیات، علوم سیاسی و حقوق، این دانشگاه معمولاً در رتبههای زیر ۵۰ جهان قرار دارد.
دانشکدهها و ساختار آموزشی دانشگاه HU Berlin
دانشگاه هومبولت برلین تنوع رشتهای بسیار وسیعی دارد و از ۹ دانشکده اصلی تشکیل شده است که بزرگترین و مدرنترین تحقیقات بینرشتهای را هدایت میکنند:
لیست دانشکدههای اصلی:
۱. دانشکده حقوق: یکی از قدیمیترین و رقابتیترین دانشکدههای حقوق در اروپا.
۲. دانشکده ریاضیات و علوم طبیعی: شامل دپارتمانهای فیزیک، شیمی، علوم کامپیوتر و ریاضی.
۳. دانشکده علوم زیستی: تمرکز بر زیستشناسی، علوم کشاورزی و باغبانی.
۴. دانشکده فلسفه: قطب اصلی فلسفه، تاریخ و دینشناسی در آلمان.
۵. دانشکده علوم انسانی و اجتماعی: شامل علوم سیاسی، جامعهشناسی و مطالعات آسیایی/آفریقایی.
۶. دانشکده زبان، ادبیات و علوم انسانی: مرکز تخصصی زبانشناسی و ادبیات مدرن.
۷. دانشکده تئولوژی (الهیات): بررسی تخصصی ادیان و الهیات مسیحی.
۸. دانشکده اقتصاد و مدیریت بازرگانی: تمرکز بر اقتصاد سنجی، مالیه و مدیریت استراتژیک.
۹. دانشکده پزشکی (Charité): دانشکده پزشکی مشترک بین دانشگاه هومبولت و دانشگاه آزاد برلین که بزرگترین و مشهورترین بیمارستان آموزشی در سطح قاره اروپا است.
شرایط پذیرش در دانشگاه هومبولت برلین ۲۰۲۶
به دلیل دولتی و رایگان بودن این دانشگاه، رقابت شدیدی برای صندلیهای آن وجود دارد. فرآیند پذیرش بر اساس بررسی دقیق معدل و مدارک زبانی متقاضیان انجام میشود.
۱. مقطع کارشناسی (Bachelor)
زبان تدریس: تقریباً تمامی رشتههای لیسانس در دانشگاه هومبولت به زبان آلمانی ارائه میشوند.
مدرک زبان مورد نیاز: حداقل مدرک DSH-2 یا TestDaF (با نمره ۴ در تمام بخشها) یا مدرک C1/C2 گوته.
مدرک تحصیلی: مدرک دیپلم ۱۲ ساله ایران به همراه کارنامه قبولی کنکور یا مدرک قبولی آزمون کالج (FSP) در آلمان.
۲. مقطع کارشناسی ارشد (Master)
در مقطع فوقلیسانس، دانشگاه هومبولت تعدادی از رشتههای بینالمللی خود را کاملاً به زبان انگلیسی ارائه میدهد.
رشتههای انگلیسیزبان: نیاز به مدرک آیلتس (حداقل ۶.۵ یا ۷.۰) یا تافل (بالای ۹۰) دارند.
رشتههای آلمانیزبان: نیاز به سطح C1 آلمانی دارند.
شرایط علمی: داشتن مدرک لیسانس مرتبط از دانشگاههای مورد تایید آلمان (دارای وضعیت H+ در آنابین) با معدل بالا و گذراندن واحدهای پیشنیاز مشخص.
۳. مقطع دکتری (Ph.D.)
پذیرش دکتری در دانشگاه هومبولت به دو روش سنتی (انفرادی با استاد راهنما) یا برنامههای ساختاریافته تحقیقاتی (Structured Programs) انجام میشود. ارائه پروپوزال قوی، مقالات معتبر و توصیهنامههای قوی از اساتید قبلی شرط اصلی متقاعد کردن اساتید دانشگاه هومبولت است.
هزینههای تحصیل و زندگی در دانشگاه هومبولت
مانند اکثر دانشگاههای دولتی ایالت برلین، دانشگاه هومبولت هیچ شهریهای از دانشجویان (حتی دانشجویان غیر اتحادیه اروپا) دریافت نمیکند.
هزینههای ترمی دانشگاه (Semesterbeitrag)
دانشجویان در هر ترم مبلغی در حدود ۳۰۰ تا ۳۳۰ یورو به عنوان هزینه خدمات اداری و دانشجویی پرداخت میکنند. این مبلغ شامل کارت حملونقل عمومی رایگان (Semesterticket) در کل شبکه مترو، اتوبوس و قطار شهری برلین (مناطق A، B و C) است.
هزینه زندگی دانشجویی در برلین ۲۰۲۶
برلین پایتخت آلمان است و هزینههای مسکن در آن نسبت به سالهای گذشته افزایش داشته است. با این حال، با مدیریت مالی و کار دانشجویی میتوان مخارج را کنترل کرد. برای مقایسه دقیق هزینهها در سراسر کشور، پیشنهاد میکنیم مقاله جامع هزینه زندگی در آلمان را مطالعه فرمایید.
| نوع هزینه در شهر برلین | میانگین مبلغ ماهیانه (یورو) |
|---|---|
| اجاره اتاق اشتراکی (WG) یا خوابگاه | ۴۰۰ تا ۶۵۰ یورو |
| مواد غذایی و سوپرمارکت | ۲۰۰ تا ۲۵۰ یورو |
| بیمه درمانی اجباری دانشجویی | ۱۱۰ تا ۱۳۰ یورو |
| اینترنت، موبایل و مخارج جانبی | ۷۰ تا ۱۰۰ یورو |
| جمع کل مخارج زندگی در برلین | حدود ۹۸۰ تا ۱,۱۵۰ یورو |
⛓️💥نکته تمکن مالی: طبق آخرین قوانین ویزای تحصیلی آلمان در سال ۲۰۲۶، شما باید مبلغی معادل ۱۱,۹۰۴ یورو (ماهانه ۹۹۲ یورو) را در یک حساب ارزی در ایران به عنوان اثبات تمکن مالی قرار دهید.
مراحل گام به گام فرآیند اپلای برای دانشگاه هومبولت
روند اپلای برای این دانشگاه بستگی به رشته انتخابی دارد، اما فرمت کلی برای دانشجویان بینالمللی به شرح زیر است:
⛓️💥نکته مهم: برای اکثر رشتهها، ددلاین ترم زمستان تا ۱۵ جولای و ددلاین ترم تابستان تا ۱۵ ژانویه است. مدارک حتماً باید پیش از این تاریخ توسط یونیاسیس ارزیابی شده باشند.
مزایا و معایب تحصیل در دانشگاه هومبولت برلین
روند اپلای برای این دانشگاه بستگی به رشته انتخابی دارد، اما فرمت کلی برای دانشجویان بینالمللی به شرح زیر است:
مزایا:
تحصیل در دانشگاهی با شهرت جهانی و کاملاً رایگان.
قرارگیری پورتفولیوی پزشکی دانشگاه در مجموعه فوقمعتبر Charité.
زندگی در برلین به عنوان قطب فرهنگی، سیاسی و استارتآپی اروپا.
تنوع بالای رشتههای بینرشتهای و فرصتهای تحقیقاتی بزرگ.
معایب:
رقابت فوقالعاده سنگین برای اخذ پذیرش در رشتههای پرطرفدار (سیستم غربالگری سختگیرانه).
چالش جدی پیدا کردن مسکن و اتاق دانشجویی در برلین.
بروکراسی و کارهای اداری نسبتاً طولانی در ادارات اقامت برلین.
نتیجهگیری
دانشگاه هومبولت برلین (Humboldt University of Berlin) انتخابی ایدهآل برای افرادی است که به دنبال اصالت علمی، پژوهشهای عمیق آکادمیک و تحصیل رایگان در قلب اروپا هستند. اگر مدرک زبان خود را آماده کردهاید و از معدل خوبی برخوردار هستید، این دانشگاه قطعاً باید یکی از اولویتهای اصلی شما در مسیر مهاجرت تحصیلی به آلمان باشد.
سلام وقت بخیر. من هرچی توی سایت خود دانشگاه میگردم، بین رشتههای دانشگاه هومبولت برلین خیلی سخت میشه گرایشهایی که صد درصد انگلیسی باشن رو پیدا کرد. من لیسانسم مهندسی کامپیوتره؛ آیا این دانشگاه برای ارشد رشته کامپیوتر یا دیتاساینس به زبان انگلیسی داره؟ یا کلاً این دانشگاه فقط روی علوم انسانی تمرکز داره؟ ممنون میشم راهنمایی کنید.
سلام غزل جان. این تصور که هومبولت فقط دانشگاه علوم انسانی است کاملاً اشتباه است؛ این دانشگاه در علوم پایه و کامپیوتر هم فوقالعاده قوی است.
بله، در میان رشتههای دانشگاه هومبولت برلین، رشته نوظهور و بسیار پرطرفدار Computational Sciences و همچنین گرایشهای خاصی از Information Systems در مقطع ارشد کاملاً به زبان انگلیسی ارائه میشوند. برای پیدا کردن راحتتر این رشتهها، در پرتال اساتید یا بخش Course Catalogue دانشگاه، فیلتر زبان را روی English بگذارید تا لیست دقیق به همراه پیشنیازها (مثل چارت دروس ریاضی و آمار لیسانس) را به شما نشان دهد.